Blue Flower

 Gammoojjii Makkaa tan margaa fii bishaan hin qabne, tan Namaa fii firri tokko Isaaniif hin jirre keeysatti Jaarsi Isii Ilmoo fii Isiillee dhiisee biraa kute. Timiraa fii Bishaan qofa Isaaniif Dhiise.

Itti lallabde “Yaa Ibraahiim! Eysatti nu dhiiftee deemta? Gammoojjii  Ilmi namaatii fii wanni takka hin jirre keeysatti nu dhiiftaa?!” jetteen.  Jaarsi Itti gara hin galle

 

 Inni Rabbirraa Abdii qaba akka Isaan gargaaru.

Jaartiinis akka ajajni Rabbii deebii Isaaniif kennuu Isa dhorge hubattee, “Rabbiitu kana dalagutti si ajajee? Jechuun gaafatte. Jaarsi “eeyyee” jechuun deebiseef.

·       Gargaarsa Rabbiitti amanuu.

Jaartiin Rabbitti Amante, Tan beellama Rabbii akkaan dhugoomsitu, Tan Akkamitti Jaarsa ifiitiif Ajaja Rabbii Keeysatti gargaarsa tahanii hubatte, Ni jette Shakkii takka malee “ Yoo Rabbiin si ajaje, Inni waa nu hin ganu”.

Nabi Ibraahiim Rabbii Isaa akkana jechuun kadhate:

 “ Yaa Rabbii keenya, Ani Ilmaan kiyyarraa garii laga faca’aa hin tahin  (Bakka  midhaan hin facaafamne) keeysatti  qubsiiseetin jira, mana kee Kabajamaa biratti, Yaa Rabbi keenya Akka Isaan salaataniif jecha.  Onnee garii namaa jaalalaan tan Isaaniif hawwitu godhi, Isaaniif hiri (Isaan nyaachisi) Firoolee irraa akka si galatoomfataniif.”

Suuraa Ibraahim: 37

Duuba xiqqo hoggaa turan Gammoojjii san keeysatti Bishaanii fii timirri jalaa dhume. Haati waan ilma Isii dheebuu baaftuun dhabde, harmii Isii Annan baasurraa ni goge, Daa’imni beelaa fii dheebuuf booyuu eegale, ni lallaba, lallabaan daa’imaa dirree gammoojjii guuttee sagalee Isaa daddeebisti. Haati iyyeensa ilma Isii kanaaf onneen Isii gubatti.

Haati fiiydee Gaara ‘Safaa’ ol baati, garuu waa takka hin gartu kan ilmoo Isiitii fii Isii gargaaru. Jarjaraan gad buuti ammas gaara ‘Marwaa’ ol korti nama Isii gargaaru barbaaddi garuu humaa hin jiru. Hoggu torba ol kortee gad buuti humaa hin gartu. Jidduma  Tanatti Rabbiin Malaaykaa Jibriil erge. Goflaa Isaatiin lafa dhawee bishaan daa’ima biraan dachii keeysaa ol burqe. Haati Ilmoo Isii lubbuu dhaqabuuf olii fi gad cahaa turte bishaan Burqeen “Zummii, Zummii” dhaaphu, dhaaphu jettiin, Achumaan bishaan  “Zamzam” je’ame.

Eenyuu Isiin Beeytaa??!! Isiin Haajara, Haadha Ismaa’iil Nibiyyii Rabbii, Jaartii Jaalallee Rabbii Ibraahiim.

Isii Mootii Misraatu Jaartii Ibraahiim tan duraa Saaraaf Yeroo Jaarsaa wajjiin Misra dheeyxe kenneef. Saaraan Ilmoo hin arganne, hoggaa umriin Isiii guddatte Haajara Jaarsa Isii Ibraahiim fuusiste akka Ilmoo Rabbi Isaa kennuuf.

Ibraahiim Haajara fuudhe, Ismaa’iil dhalte. Yeroo kana Saaraan Hinaafte, akka waan jaalala jaarsa Isii dhabde itti fakkaate. Rabbiin Ibraahim Ajajee Gammoojjii Makkaa qubsiise. Akkasitti wanni argame hundi argame.

Guyyaan Muraasni ni dabarte, Haajaraa fii Ismaa’iil bira ummanni gosa “Jurhum”  bishaan biratti agarraan dhufanii qubatan. Haajara bishaan akka Isii wajjiin fayyadaman hayyamteef. Daa’imni  gosa tana keeysatti guddatee afaan Arabaa bare.

  Ajajamuu fii Rabbiif if kennuu.

Hoggaa Ismaa’iil nageenyi Rabbii irratti haa jiraatuu guddatee jabaate, Ajajni Rabbiirraa Abbaa Isaa Ibraahiimiitti dhufe akka Ismaa’iil gorra’u.  Haajara Amata meeqaaf kophaa ilma Isii tokkicha guddiiftee bakka gahe hoggaa jettu qormaanni akkanaa jabduun itti dhufnaan ni obsite. Sheeyxaanni onnee haadhummaa Isii butee Isaa kuffisuuf gammadee itti dhufe.  Sheeyxaanni “Ilma kee tokkicha Rabbiitu gorra’i naan je’e je’ee qaluuf deema” je’een.  Haajara “Yoo Rabbiin Isaa ajajeen dalagarra olchuu qaba, ajaja Rabbii Isaa guutuu qaba” jettee Sheeyxaana Isii dogongorsiisuuf dhufe garaa gubdee ifirraa deebifte.

Akkana haati Rabbitti amante! Akkana Jaartiin Iimaana qabdu! Ajaja Rabbiitiif guututti if kennitee qeebalti.

Xiqqo hoggaa turte Ibraahiim Isii gammachiisuuf itti dhufe, Oduu gammachuu gurra Isii buuse, Hoolaa bakka Ilma Isii gorra’ame Isii garsiise.  Rabbiin qormaata itti fidee Isii laale, Qormaata hunda ni dabarte

Rabbiin akkaataa hunda Isaanii nagaya itti baase hoggaa dubbatu akkana je’e:

“Hoggaa Isaan Lamaanuu (Ibraahiimii fii Ismaa’iil) Rabbiif if kennan, ammas hoggaa moggaa Addaatirratti Isa ciibse (Isa qaluuf). Yaa Ibraahiim jennee itti lallabne. Dhugumatti Manaaba argite dhugoomsite. Nuti akkanatti warra gaarii dalagu Nagaya baafna. (Wanni itti si ajajne) dhugumatti Qormaata dirree bahe. Gorraafamaa guddaa taheen (Hoolaa) Isa furre.

 As-Saffaat: 103-107

Haajara jechuun tana Haati Nabiyyii, Haati Gorraafamaa, Isiin Fakkeenya gaarii kana dubartootaaf dhiiftee khutte. Jaarsaaf ajajamuu keeysatti, Haadha Obsiituu, Amantuu, dhugoomsituu taatee Shamarran zamana hundaatiif barnoota guddaa dhiiftee dabarte.

Rabbitti niyyaa tolte gaafa kophaa turte nama fideef, Jaarsarraa fagoo gaafa turte isii tiyse, Ilma Isiitii fii Isii bakka Isiin hin yaadinii Razaqee Milkeeyse.

Mee tan zamana kanaa Akkami Haajara moo Eenyu?

Qissaa Haajaraa tana keeysa barnoota guddaa jira. Nama Qalbiin gad laalee hundaaf.

Rabbiin kanuma Haajara Qormaata adda addaatiin Qorate santu nullee nu qorata jira.

Jannata Qormaata booda malee hin argatan.

Rabbiin Shamarran keenya akka Haajaraa haa nuuf godhu.

Dhiira teenya akka Ibraahiimii fii Ismaa’iil nuuf haa godhu.